Instynkt wilka- serial norweski

Serial norweski "Instynkt wilka"

Na swoim blogu rozpoczynam nowy cykl poświęcony serialom ze Skandynawii. Jak powszechnie wiadomo klimat północnej Europy, gdzie przez znaczną część roku dominują deszcze, opady śniegu a za kołem podbiegunowym północnym trwa przez część roku tzw. noc polarna sprzyja twórcom kryminałów. To właśnie w tej scenerii powstają moim zdaniem najlepsze kryminały w Europie, a może i na świecie. Znani są tacy twórcy skandynawskich kryminałów jak Henning Mankell, Stieg Larsson, Camilla Läckberg, Jo Nesbo i wielu wielu innych. Na podstawie ich powieści powstają seriale i filmy kryminalne. 

Pierwszym serialem, który chciałbym zaprezentować jest "Instynkt Wilka" (Varg Veum) produkcji norweskiej. Serial obejmuje dwie serie po sześć pełnometrażowych filmów. Serial został oparty na bestsellerowych kryminałach norweskiego pisarza Gunnara Staalesena. Głównym bohaterem jest prywatny detektyw Varg Veum. Stanowi to odmianę w porównaniu z bohaterami innych seriali skandynawskich, gdzie zazwyczaj mamy możliwość obserwacji pracy policji. W postać głównego bohatera wcielił się Trond Espen Seim, norweski aktor, który dzięki roli prywatnego detektywa uzyskał rozgłos poza Norwegią. Serial nie należy do najlepszych produkcji rodem ze Skandynawii, na początku fabuła nie wciąga jak w przypadku Wallandera czy Biura Ochrony, jednak wraz z kolejnymi odcinkami bohater zaczyna coraz bardziej do siebie przekonywać. Jednak nie każda zagadka kryminalna jest niewiadomą do samego końca odcinka. Zdecydowanie najlepszym odcinkiem w pierwszej serii jest "Kobieta w lodówce". Szkoda ponadto, że w serialu mało pokazanych jest uroków miasta Bergen, w którym rozgrywana jest akcja. Bergen, które jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO moim zdaniem zasługuje na znacznie więcej zdjęć w fabule. Mimo wszystko polecam serial wszystkim fanom kryminałów. Serial był emitowany przez Canal+ Polska.

Spis odcinków I serii:

1. Gorzkie kwiaty,

2. Mord w Bergen,

3. Twój aż do śmierci,

4. Upadłe anioły,

5. Kobieta w lodówce,

6. Pogrzebane psy nie gryzą.

Spis odcinków II serii:

7. Pisane na murze

8. Czarna owca

9. Wszystkie wilki są szare

10. Wszystkie wilki są szare

11. Zmarłym łatwiej

12. Zimne serca

OCENA: 3+/5

Varg Veum (po lewej) bohater serialu Instynkt Wilka

Najkrótsze nazwy na świecie na terenie Skandynawii

 Najkrótsze nazwy na świecie na terenie Skandynawii

Na terenie Skandynawii występują jedne z najkrótszych nazw geograficznych na świecie. W dzisiejszym poście przedstawię Wam przykłady z każdego państwa skandynawskiego.

NORWEGIA

Na początku miejscowość w Norwegii, której nazwa to "Å" (wym. o:). Jest to wieś położona na Lofotach w gminie  Moskenes. Å to mała wioska rybacka, której mieszkańcy utrzymują się z rybołówstwa i sztokfiszu. W ostatnich latach jest to coraz popularniejsze miejsce odwiedzane przez turystów. Często w celu odróżnienia od innych miejsc w Norwegii o nazwie Å, miejscowość jest nazywana Å i Lofoten (norw. Å na Lofotach). W miejscowości znajduje się Muzeum Sztokfisza.

Inne miejscowości o tej samej nazwie w Norwegii:

• Å – wieś w gminie Moskenes w Norwegii
• Å – wieś w gminie Andøy w Norwegii
• Å – wieś w gminie Meldadl w Norwegii
• Å – wieś w gminie Åfjord w Norwegii
• Å – wieś w gminie Ibestad w Norwegii
• Å – wieś w gminie Lavangen w Norwegii
• Å – wieś w gminie Tranøy w Norwegii

DANIA

Kolejna najkrótsza nazwa "Ø" znajduje się na terenie Danii. Nazwa "Ø" odnosi się do 50-metrowego wzgórza pośród płaskiej doliny Nørreå we wschodniej części Jutlandii , w Danii. W języku duńskim sama nazwa oznacza wyspę - samo wzgórze ma z nią niewiele wspólnego, jednak jak podają naukowcy w epoce kamienia była otoczona wodą.

SZWECJA

Na terenie Szwecji podobnie jak w Norwegii znajdują się miejscowości o nazwie "Å". W języku szwedzkim nazwa miejscowości wymawiana jest jako "aw". A poniżej lista miejscowości o nazwie "Å":

• Å – wieś w gminie Hallsbergs w Szwecji
• Å – wieś w gminie Härryda w Szwecji
• Å – wieś w gminie Kramfors w Szwecji
• Å – wieś w gminie Motala w Szwecji
• Å – wieś w gminie Nordanstigs w Szwecji
• Å – wieś w gminie Norrköping w Szwecji
• Å – wieś w gminie Stenungsunds w Szwecji
• Å – wieś w gminie Sundsvalls w Szwecji
• Å – wieś w gminie Svenljunga w Szwecji
• Å – wieś w gminie Norrköping w Szwecji
• Å – wieś w gminie Uddevalla w Szwecji
• Å – wieś w gminie Örnsköldsviks w Szwecji

 

Kraje skandynawskie vs nordyckie

JAKIE KRAJE NALEŻĄ DO SKANDYNAWII

Czytając na temat krajów skandynawskich często pojawia się pytanie jakie państwa można do nich zakwalifikować. Według powszechnego podziału, który funkcjonuje na północy, do Skandynawii zaliczymy trzy królestwa: Danii, Norwegii i Szwecji. Co jednak z pozostałymi państwami na północy taki jak Finlandia czy Islandia? które często również określa się mianem skandynawskich? Otóż nie są one zaliczane do Skandynawii, jednak ich położenie oraz powiązania historyczne i kulturowe z państwami skandynawskimi klasyfikuje je jako kraje nordyckie.

Kraje nordyckie oznaczają dosłownie Kraje północne, od słów nord i nordisk oznaczających w językach skandynawskich odpowiednio północ i północny. termin ten wiąże się z określeniem kraje skandynawskie, ale ma znacznie szersze znaczenie.Obejmuje on kraje członkowskie Rady Nordyckiej, tj. trzy kraje skandynawskie (Danię, Norwegię i Szwecję) oraz Islandię i Finlandię. W ostatnim czasie Estonia również zaczęła się przedstawiać jako kraj nordycki, mając bardzo silne kulturowe, językowe i etniczne związki z Finlandią oraz związki kulturowe ze Szwecją, jednakże nie należy ona jeszcze do rady Nordyckiej. Z Radą związane są też trzy terytoria autonomiczne: Grenlandia, Wyspy Owcze i Wyspy Alandzkie.

Poza Skandynawią wykorzystywanie tego terminu nie jest jednoznaczne, z czego wynikają różnice przy kwalifikacji niektórych państw:

• Finlandia i Islandia są wielokrotnie traktowane jako część Skandynawii,
• w niemieckiej mentalności, Norwegia, Szwecja i Finlandia są zazwyczaj uwzględniane, ale Dania nie jest,
• w brytyjskiej mentalności, Norwegia, Dania i Szwecja są zazwyczaj uwzględniane, często z Islandią i Finlandią.

Flagi wszystkich krajów nordyckich (a także Wysp Owczych i Alandzkich) wzorowane są na Dannebrog- sztandarze Danii z krzyżem skandynawskim (różnią się jedynie proporcjami). Nieoficjalną flagą krajów nordyckich  jest żółta wersja Dannebrog, tzw. flaga Unii Kalmarskiej.

Trollstigen- Droga Trolli w Norwegii

Trollstigen- Droga Trolli w Norwegii

  Droga Trolli (norw. Trollstigen) jest to część drogi krajowej nr 63 w Norwegii położonej w  w regionie Romsdal, na południe od Åndalsnes w gminie Rauma.Droga została oddana do użytku po 8 latach budowy w dniu 31 lipca 1936 roku. Otwarcia dokonał król Haakon VII. Droga Trolli otoczona jest ogrymnymi górami. Dla podkreślenia ich majestaty, nadano im nazwy takie jak: Kongen (Król- 1614 m n.p.m.), Dronningen (Królowa- 1544 m n.p.m.) czy Bispen (Biskup- 1462 m n.p.m.).

Z górskiego zbocza pięknej doliny Isterdalen spada wodospad Stigfossen. Pośrodku tego wszystkiego wije się i wspina do wysokości 852 metrów n.p.m. Droga Trolli.

Średnie nachylenie drogi wynosi 9%. Składa się z 11 serpentyn, w większości zakręcających pod kątem 180 stopni. PO drodze nie mogą się poruszać pojazdy, których długość przekracza 12,4 m.  Przy drodze znajduje się jedyny w Norwegii znak drogowy "Uwaga Trolle".

W połowie drogi znajduje się kamienny most przerzucony nad wodospadem Stigfossen. Z parkingu na szczycie można dojść do tarasy widokowego, z którego roztacza się widok na drogę i wodospad.

XII Festiwal Filmów Skandynawskich w Darłowie

W Darłowie rozpoczął się w dniu dzisiejszym i potrwa do 22 lipca 2012 r. XII Festiwal Filmów Skandynawskich. W trakcie festiwalu zaprezentowanych zostanie 26 filmów fabularnych, dokumentalnych i anonimowych.

Seanse filmowe odbywać będą się w Kinie "Bajka" i na placu przy Kapitanacie Portu, a w razie złej pogody w Terminalu Sztuki przy ul. Kotowniczej.

Organizatorem festiwalu jest Darłowski Ośrodek Kultury im. Leopolda Tyrmanda. Patronat nad imprezą objął: Duński Instytut Kultury w Warszawie, Ambasada Królestwa Danii w Warszawie oraz Duński Instytut Filmowy w Kopenhadze.

Allemansrätten- prawo dostępu

Allemannsretten (norw.) Allemansrätten (szw.)

W Szwecji oraz Norwegii istnieje prawo do nieograniczonego korzystania z natury według, którego każdy ma prawo dostępu do dowolnego miejsca na terenie całego kraju. Początkowo było to prawo zwyczajowe, ale obecnie jest ustanowione jako prawo dostępu (w Norwegii od 1957 r.)- Allemannsretten (norw.) Allemansrätten (szw.). Prawo każdego człowieka do kontaktu z naturą wynika z przekonania, że człowiek jest integralną częścią przyrody, zaś cywilizacja ma z nią współistnieć, a nie rywalizować.

Na podstawie tego prawa, każdy może korzystać z przyrody z zachowaniem zasad jej poszanowania a turyści muszą okazywać szacunek rolnikom i właścicielom oraz innym użytkownikom. Są także zobowiązani dbać o środowisko.

W praktyce prawo dostępu oznacza, że:

• można poruszać się wszędzie na terenach otwartych ("nieogrodzonych"), tzn. spacerować, jeździć na nartach i urządzać pikniki w dowolnie wybranym miejscu. Teren otwarty oznacza nieuprawianą ziemię
• na jedną noc można rozbić namiot lub spać pod gołym niebem w dowolnym miejscu, w lasach lub górach, z wyjątkiem pól uprawnych i zatoczek. Należy jednak zachować odległość co najmniej 150 metrów od najbliższego domostwa lub miejsca zamieszkania. W przypadku chęci pozostania na dwie noce należy poprosić o zgodę właściciela.
• nie wolno rozpalać ognisk na terenach zalesionych i blisko nich od 15 kwietnia do 15 września.
• można zbierać owoce leśne, grzyby i kwiaty.

Prawem dostępu nie jest objęte:

• wędkarstwo sportowe- na wodach słodkich (jeziora, rzeki) prawo do łowienia ryb należy do właściciela gruntu,
• łowiectwo- prawo do polowania na zwierzynę należy do właściciela ziemi

Górnicza osada Røros z Listy UNESCO

 Røros

Røros jest miastem w Norwegii wpisanym od 1980 roku na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest dawną osadą górniczą, gdzie wydobywano rudy miedzi w latach 1644-1977. Legenda głosi, że miejscowy farmer Hans Olsen Asen podczas polowania w 1644 roku zastrzelił renifera, który upadając na ziemię odsłonił spod niej ten cenny materiał. W 1646 roku założono pierwszą kopalnię miedzi. Była to jedyna kopalnia w tym czasie, która jako jedyna otrzymała zgodę króla na eksploatację tego surowca w rejonie.

Obecnie ludzie w Røros nadal pracują i mieszkają w charakterystycznych domach z XVII i XVIII wieku. Wyroby wytwarzane przez mieszkańców tego miasteczka cenione są za wysoką jakość wśród nabywców.

Røros oferuje wiele atrakcji dla odwiedzających turystów, m.in.:

• Kopalnie Olafa- położoną 13 km na północny wschód od  Røros,
• Kościół w  Røros- jeden z najważniejszych norweskich kościołów,
• Muzeum  Røros- Smelthytta- miejsce przetopu miedzi w latach 1646-1953,
• Górskie miasteczko w Vingelen- jedna z niewielu działających górskich farm Norwegii, gdzie znajduje się prawie 800 budynków sprzed 1900 roku, w tym fabryka sera.

The colourful, vibrant streets of the mountain settlement...

                   The stench of earth, stone and sulphur of the Olavsgruva Mine...

             Wild and untouched National Parks...

 http://www.roros.no/

Heddal stavkirke

Heddal stavkirke

Kontynuując cykl o drewnianych kościołach w Norwegii nie można pominąć Heddal Stavkirke. Jest to największy zachowany kościół klepkowy w Norwegii. położony jest w miejscowości Heddal, w gminie Notodden, w regionie Telemark. Heddal Stavkirke to trójnawowa świątynia, powstała w 1242 roku. Kościół nazywany jest "drewnianą katedrą". W skład tej konstrukcji wchodzą trzy wieże, 64 powierzchnie dachowe, portyk i apsyda. W wystroju wnętrza uwagę zwraca bogato rzeźbiony fotel biskupi, malowidło ołtarzowe i malowidła ścienne z końca XVII wieku. Od czasu reformacji świątynia należy do Kościoła Norweskiego.

Średniowieczne kościoły stavkirke- charakterystyka

Norweskie drewniane kościoły

Stavkirke

W kolejnych trzech postach chciałbym przybliżyć czytelnikom jedno z największych osiągnięć budowlanych epoki Wikingów. Są to bez wątpienia kościoły stavkirke, których było w Norwegii około 1000, a do dziś dotrwało tylko 28 z nich. Ciekawostką jest również fakt, że jeden z takich kościołów znajduje się w Polsce w Karpaczu. Zatem zapraszam do lektury historii kościołów słupowych.

Stavkirke oznacza kościół słupowy lub klepkowy (od stav- słup, kirke- kościół). Kościoły te były wznoszone na przełomie X - XIII wieku, w czasie gdy wiara chrześcijańska mieszała się z wierzeniami w pogańskich bogów. Świątynie były budowane z drewna, co wiąże się z faktem, że ten materiał od zawsze miał szczególne znaczenie dla mieszkańców Skandynawii. Drzewom często przypisywano magiczne znaczenie, tworząc o nich legendy. Do dziś rośnie tajemniczy buczynowy las składający się z niezbyt wysokich drzew o niezwykle powykręcanych pniach i konarach- Trollskogen (Las Trolli), opisany już wcześniej na blogu http://scandinavianland.blogspot.com/2012/04/trollskogen-las-trolli.html.

Świątynie o konstrukcji słupowej składają się z trzonu, który stanowi szkieletowa rama złożona z pionowych słupów narożnych spiętych następnie długimi deskami (klepkami), które nakładane pionowo tworzą ścianę kościoła. Kościoły w zależności od czasu w jakim powstały i regionu mają różną konstrukcję. Najprostsze składają się z jednej nawy i małego prezbiterium oraz dachu opartego na ścianach. Kościoły o najbardziej złożonej konstrukcji posiadają trzy nawy oraz znaczną wysokość. Pokryte są stromym dachem krytym gontem, często przypominającym smoczą łuskę. Kalenice zakończone są najczęściej rzeźbami smoków.

Obecnie najwięcej kościołów można spotkać w regionie fiordów wybrzeża zachodniego w Sogn og Fiordane. Wśród nich leży najstarszy, liczący blisko 900 lat, stavkirke w Urnes.

Tromsø- stolica północy

Tromsø

Tromsø jest największym miastem północnej Norwegii i jednocześnie siódmym największym miastem kraju. Miasto położone jest na wyspie Tromsøya, 350 km za kołem podbiegunowym. Liczne atrakcje Tromsø związane z historią, architekturą, przyrodą, nauką, kulturą i imponującymi widokami tworzą z tego miasta chętnie odwiedzane miejsce.

Pomimo swojego położenia za kołem polarnym klimat nie jest surowy ze względu na silny wpływ Prądu Zatokowego. Noc polarna trwa w Tromsø od 27 listopada do 19 stycznia, dzień polarny od 19 maja do 27 lipca.

Centrum Tromsø jest największym drewnianym miastem na północ od Trondheim i posiada bogatą neoklasyczną architekturą. W mieście znajduje się również najstarsze norweskie kino, wybudowane w latach 1915-16. Miasto słynie również z najdalej na północ wysuniętego uniwersytetu- Universitetet i Tromsø. 

Pozostałe atrakcje miasta to Polaria, z arktycznym akwarium, w którym główną atrakcją są foki brodate. W ogromnych zbiornikach z rybami można zobaczyć również najbardziej popularne gatunki ryb z Morza Barentsa i okolic Svalbardu. Arktyczna katedra wybudowana w 1965 roku stanowi jedną z najbardziej rozpoznawalnych punktów miasta. Inspiracją dla tej budowli był krajobraz Norwegii Północnej. 

Niezwykłą atrakcją jest panorama miasta, którą można podziwiać z wysokości 420 metrów nad poziomem morza na górze Storsteinen, wjeżdżając na nią kolejką linową Fjellheisen.